Otizm, kişinin sosyal iletişim, davranış ve ilgi alanlarında farklılıklar gösterdiği nörogelişimsel bir durumdur. Otizmli çocuklar da erken müdahale çok önemlidir.Özellikle yaşamın ilk yılları olan 2-3 yaş döneminde gelişimsel değerlendirmeler çok önemlidir. Bu değerlendirmeler de risk grubunda ki çocuklarla yapılan özel eğitim çalışmaları gelişimsel destek ve takiple ilerki dönem de karşılaşılabilecek problemlerin önlenmesinde sağlanabilir

 Otizmin Temel Özellikleri

1. Sosyal İletişim Zorlukları:

• • Göz teması kurmakta güçlük
  • Başkalarının duygularını anlamakta zorlanma
  • Sosyal etkileşimden çekilme veya garip davranışlar sergileme
• Tekrarlayıcı Davranışlar ve İlgi Alanları:
  • Aynı hareketleri tekrarlama (örneğin, sallanma, el çırpma)
  • Sınırlı ve yoğun ilgi alanları
  • Rutinlerde değişiklikten hoşlanmama
• Duyu Hassasiyetleri:
  • Bazı seslere, dokulara, ışığa aşırı duyarlı olma ya da tam tersi duyusal uyarılara az tepki verme

OTİZM SPEKTRUMU

Otizm, artık tek bir hastalık olarak değil, bir spektrum olarak tanımlandığı için, kişilerde farklı seviyelerde ve biçimlerde kendini gösterir.

1. Klasik Otizm (Çocukluk Otizmi)

• En belirgin sosyal iletişim ve davranış zorlukları
• Konuşma gecikmesi veya hiç konuşmama
• Tekrarlayıcı davranışlar ve sınırlı ilgi alanları çok belirgin
• Genellikle yoğun destek gerekir

2. Asperger Sendromu (2013 sonrası DSM-5 tanımından çıkarıldı ama halen kullanılıyor)

• Zekâ ve dil gelişimi normal veya normalin üzerinde
• Sosyal iletişimde zorluk, ancak konuşma gecikmesi yok
• Sınırlı ve yoğun ilgi alanları
• Motor koordinasyon sorunları olabilir
• Bağımsız yaşam becerileri kazanabilir, ancak sosyal becerilerde zorlanabilir

3. Atipik Otizm (PDD-NOS – Yaygın Gelişimsel Bozukluk, Tanımlanmamış)

• Klasik otizmin tüm belirtilerini taşımayabilir
• Daha hafif veya farklı özellikler gösterebilir
• Sosyal ve iletişim sorunları olmakla birlikte tam otizm kriterlerini karşılamayabilir

4. Çocukluk Dezentegratif Bozukluğu (Heller Sendromu)

• İlk birkaç yıl normal gelişim gösterdikten sonra, sosyal ve dil becerilerinde ani ve ciddi gerileme
• Nadir görülen ve ciddi türlerden biri

5. Rett Sendromu (artık ayrı bir bozukluk olarak kabul ediliyor ama bazen spektrumda anılır)

• Sadece kız çocuklarında görülür
• Normal gelişimin ardından ellerde tekrarlayıcı hareketler, konuşma kaybı
• Genetik bir bozukluk